‘Berdel’le hayatı çalınan Zübeyde tüm kadınları isyana çağırıyor

Vildan Atmaca

VAN – Henüz 13 yaşındayken babasının evlendiği kişinin ailesine ‘berdel’ olarak verilen Zübeyde Uzunay (75), kadınları isyana çağırıyor. Zübeyde, “Bizim zamanımızda babaya karşı çıkmak yoktu, ama şimdiki kadınlar bizden daha şanslı. Bu yüzden okuyun erkeğe bağlı olmayın” diyor.

Van’ın Çaldıran ilçesinde yaşayan Zübeyde Uzunay (75), henüz 13 yaşındayken babasının evlendiği kadının ailesine, “berdel” olarak zorla evlendirildi. Yaşamı boyunca berdelin zorluğunu yaşayan Zübeyde, sistematik şiddet ile yaşamak zorunda kaldığını ifade etti. Yaşadığı şiddet ve zorlukların ardından bedeni yenik düşen Zübeyde, akciğer kanseri ile mücadele ediyor. Buna rağmen yüzünden gülümsemesi eksik olmayan Zübeyde, yaşadıklarını ve tecrübelerini anlatıyor.

‘Tepki göstermeme rağmen berdel ettiler’

Zübeyde, küçük yaştan itibaren karşılaştığı zorlukları şu ifadeler ile dile getiriyor: “Ben küçük yaştayken annem öldü. Annem öldükten sonra 13 yaşında babam beni evleneceği kişinin ailesine ‘Berdel’ olarak verdi. Daha adet bile olmamıştım. Kimse bana ne istediğimi sormadan, tanımadığım birine eş olarak verdi. Ben o yaşta arkadaşlarımla ile oynamayı hayal ederken, gözümü başka bir evde açtım. Ailem bana gelip babanın berdeli olacaksın dediler. Daha sonra yüzük taktılar. Sessiz sakin bir düğün yaptılar. Berdel olarak verdikleri kişiyi ilk defa orada gördüm. Zorla babam berdel etti. Tepki gösterdim beddualar ettim ama kimse dinlemedi.”

‘Berdelde seçme hakkın yoktur’

“Berdel de seçme hakkın yoktur” diyen Zübeyde, kadının itiraz etme hakkının olmadığına vurgu yaptı. Zübeyde, “Seni kime verdiyseler bunu kabul etmek zorundasın. Evlendiğim günü hayal meyal hatırlıyorum. Bizim zamanımızda isteyerek evlilik yoktu. Şimdiki zaman daha rahat olmuş. Şimdiki gençler birbirleri ile tanışıp, anlaştıktan sonra evlenmeye karar veriyorlar” diyerek tüm kadınları bundan sonra buna karşı çıkmaya çağırdı.

Sistematik şiddete maruz bırakıldı

Zübeyde, berdel olarak gittiği evin tandır evi olduğunu kaydederek, evliliği boyunca yaşadıklarını da şu sözlerle ifade etti: “Çocuk yaşta erkenden uyanıp hayvanları sağıyordum. Yemek ve ekmek yapıyordum. Berdel olarak verildiğim erkek çok sert biriydi. İran’a giderdi. Eşya getirir satardı. Sürekli beni döverdi. Başımı kırar saçlarımı koparırdı. Bu yetmezmiş birde akşamları berdel edildiğim adam beni sürekli keyfi döverdi. Berdel edildikten bir kaç yıl sonra çocuk sahibi oldum.”

‘Kadın kendi ayakları üzerinde durmalı’

Son olarak çocuklarına ve torunlarına da sürekli berdel ve yaşam tecrübelerini aktardığını belirten Zübeyde, “Ben çocuklarıma ve torunlarıma hep söylerim: Bizi kendi isteğimiz ile evlendirmediler. Bizim yaşadıklarımızı siz yaşamayın. Okuyun kendinizi erkekten kurtarın. Tüm gençler ve kadınlarda okusunlar eski zaman erkekleri gibi cahil olmasınlar” diyerek, kadının kendi ayakları üzerinde durması için çağrıda bulundu.