Nur Elçik: Suriyeli kadınlar ayrımcılıkla karşı karşıya

İSTANBUL – Yaklaşık bir yıldır Suriyeli göçmenler hakkında araştırmalar yapan feminist-aktivist Nur Elçik, Suriyeli kadınların birçok ayrımcılıkla karşı karşıya kaldığını belirterek, “Suriyeli kadınlar herhangi bir sorun yaşayacak olsalar şikayet ve başvuru mekanizmalarına ulaşmaları mümkün değil” dedi.

Hatay ve Antep’te yaklaşık bir yıldır Suriyeli göçmenler ile ilgili çalışma yürüten araştırmacı-yazar feminist aktivisti Nur Elçik, elde ettiği verileri şûjin ile paylaştı. Suriyeli kadınların ayrımcılık ile karşılaştığını ve bunun iki temel noktası olduğunu belirten Nur, “Birincisi gündelik hayatta olan bütün sorunların kaynağı olarak Suriyeliler addediliyor. Bu da beraberinde iki önemli sonucu getiriyor. Bu konuda Suriyeliler de artık Türk vatandaşlara karşı ön yargı geliştirmeye başladılar. Çoğu zaman şöyle bir söylemle karşılaşıyorum; ‘ayrımcılığa uğruyor musunuz’ sorusuna karşılık olarak ‘evet karşılaşıyoruz’ diyorlar. Birkaç örnek vermelerini istiyorum. Verdikleri örneklerin bir kısmı önyargıya tekamül etmiyor” diye konuştu.

‘Neyin sorun olduğunu kestiremiyorlar’

Nur, Suriyeliler için elde ettiği ikinci önemli sonuca dair de şunları söyledi: “Suriyelilerin geldikleri bir kültür var ve halen bulundukları çevreyi tanıma çabası içerisinde oldukları için neyin onlar açısından sorun olabileceğini henüz kestiremiyorlar. Dolayısıyla bu onların kamusal alana çıkmaları önünde de ciddi bir engel teşkil ediyor. Çünkü konuştuğum birçok Suriyeli arkadaşım şöyle diyor: ‘Dışarı çıktığımda ekmek almamdan, birinden yardım istememe kadar her şey benim için suça dönüşebilecek bir durum haline dönebiliyor, neyin benim için sorun olabileceğini kestiremiyorum.’ Daha da önemlisi biriyle girdikleri bir pazarlık ilişkisinde, konu eninde sonunda Suriyelinin ‘vatan haini’ olduğu, ülkesini koruyamadığı bir noktaya eviriliyor.”

‘Ayrımcılık meselesinde daha da hassaslar’

Suriyeli kadınların karşılaştığı sorunlara da dikkat çeken Nur, kadınların ayrımcık meselesine daha hassas yaklaştığını kaydetti. Nur, kadınların erkeklere nazaran daha zor iş bulabildiğini söyleyerek, “Toplumsal cinsiyet ayrımından önce milliyet ayrımını görebilirsiniz çok rahatlıkla. Mesela şöyle olabiliyor, önce Türkiyeli erkek vardır, sonra Türkiyeli kadınları görürsünüz, ardından Suriyeli erkekler ve en son Suriyeli kadınlar. Aslında Türkiye’de alışılmışın dışında bir düzlem bu” diye belirtti.

‘Suriyeli kadınlar tehdit olarak görülüyor’

Suriyeli kadınların, Türkiye’de bir erkek tarafından 2’nci veya 3’ncü eş olarak gayri resmi bir evlilik süreci yaşadığının da altını çizen Nur, bunun hem Suriyeli kadınlar hem de Türkiyeli kadınlar açısından yeni sorunlar doğurduğuna dikkat çekti. Nur, “Türkiyeli kadınlar açısından bu durumda Suriyeli kadınlar tehdit olarak görülüp, kadınlara böyle bir algı lanse ediliyor. Suriyeli kadınlar açısından da ‘tehdit’ olmanın getirdiği başka güçlükler, kendi çevreleri tarafından baskıya uğradıkları, yine Türkiyeli kadınların da, kocalarından ayrı yaşasalar bile resmi bir boşanma süreci olmadığı için bir takım haklardan yararlanamamaları sorunları beraberinde getiriyor. Yine bu gayri resmi evliliklerde Suriyeli kadınlar herhangi bir sorun yaşayacak olsalar şikayet ve başvuru mekanizmalarına ulaşmalarının mümkün değil” dedi.